Wat waterschaarste betekent voor gezinnen en boeren

Water is nodig om te drinken, te koken, handen te wassen, dieren te verzorgen en voedsel te verbouwen. Voor veel gezinnen is schoon water dichtbij huis geen zekerheid. Wereldwijd hebben 2,1 miljard mensen geen toegang tot schoon en veilig drinkwater.

Waterschaarste heeft gevolgen voor het dagelijks leven. Kinderen missen school omdat er water gehaald moet worden. Ouders verliezen tijd om te werken. Boeren zien gewassen uitdrogen en dieren verzwakken. Gezinnen die al leven met armoede, uitsluiting of crisis krijgen er extra zorgen bij.

Dorcas werkt aan toegang tot schoon water door waterpompen en zuiveringssystemen te bouwen, pijpleidingen aan te leggen en waterputten te herstellen. Ook krijgen bewoners training in onderhoud en schoonmaak van watersystemen, zodat schoon water beschikbaar blijft. Lees meer over onze waterprojecten.

Wat is waterschaarste?

Waterschaarste betekent dat er te weinig schoon, bruikbaar en bereikbaar water is voor mensen, dieren, landbouw en natuur. Dat kan komen door droogte. Het kan ook liggen aan vervuild water, kapotte waterpunten, ontbrekende leidingen, conflict of ongelijke verdeling.

Een gemeenschap kan water in de buurt hebben, terwijl gezinnen er geen veilig gebruik van kunnen maken.

Wat is het verschil tussen waterschaarste, droogte en watertekort?

Droogte is een periode met weinig regen of sterke verdamping door hitte. Een watertekort betekent dat er op een bepaald moment minder water beschikbaar is dan nodig. Waterschaarste is breder. Daarbij gaat het ook om de vraag of water schoon, bereikbaar, betaalbaar en eerlijk verdeeld is.

Een droge periode hoeft dus niet meteen tot waterschaarste te leiden. Goede opslag, sterke voorzieningen en zorgvuldig beheer kunnen veel voorkomen. Omgekeerd kan een dorp met waterbronnen alsnog zonder schoon drinkwater zitten als putten beschadigd zijn of het water vervuild is.

Wat betekent waterschaarste voor gezinnen?

Voor gezinnen bepaalt waterschaarste hoe een dag eruitziet. Is er water om te drinken? Kan er gekookt worden? Is er genoeg water om handen te wassen? Wie haalt het water? Hoe ver is de bron? Is het water veilig?

Als schoon water ver weg is, kost water halen tijd en kracht. Als water vervuild is, neemt de kans op ziekte toe. Als kinderen of ouders ziek worden, komt school, werk en inkomen onder druk te staan.

Vervuild water vergroot gezondheidsrisico’s

Schoon water beschermt gezondheid. Vervuild drinkwater kan ziektes overbrengen zoals diarree, cholera, dysenterie, tyfus en polio, schrijft de WHO.

Gezinnen hebben water nodig om te drinken, eten veilig te bereiden, handen te wassen en kleding schoon te houden. Bij gebrek aan schoon water worden dagelijkse handelingen risicovol. Een simpele maaltijd koken of een wond schoonmaken wordt dan lastiger.

Ook zorgt water dichtbij huis dat kinderen naar school kunnen en ouders tijd hebben om inkomen te verdienen.

Water halen kost schooltijd, werktijd en energie

Wanneer er geen veilige waterbron in de buurt is, moet iemand uit het gezin water halen. Die taak ligt in veel gemeenschappen bij vrouwen en meisjes. Dat betekent lopen, wachten, dragen en teruglopen. Soms meerdere keren per dag.

Fetiya uit Ethiopië liep tijdens langdurige droogte vier uur voor vies water. Door een waterproject van Dorcas kreeg zij schoon water dichtbij. Daardoor kwam er tijd vrij om inkomen te verdienen voor haar gezin.

Schoon water dichtbij huis verandert de dagindeling van een gezin. Kinderen hebben meer ruimte voor school. Ouders krijgen tijd voor werk, zorg en landbouw. De druk op het huishouden neemt af.

Waterschaarste beperkt keuzes

Bij watergebrek moeten gezinnen steeds afwegen waar het beschikbare water voor wordt gebruikt. Drinken gaat voor. Maar er is ook water nodig voor koken, wassen, schoonmaken, dieren en gewassen.

Die keuzes wegen zwaar. Een gezin kan besluiten minder vaak te wassen, minder groente te verbouwen of dieren te verkopen. Zulke beslissingen hebben gevolgen voor gezondheid, inkomen en voedsel.

Wat betekent waterschaarste voor boeren?

Voor boeren is water direct verbonden met voedsel en inkomen. Zonder voldoende water groeien gewassen minder goed. Dieren drinken te weinig. De opbrengst van het land daalt. Daardoor komt het hele gezin onder druk te staan.

Landbouw gebruikt wereldwijd het grootste deel van het onttrokken zoetwater. FAO noemt een aandeel van 70 procent. Waterbeheer in landbouwgebieden is daarom belangrijk voor boeren, gezinnen en gemeenschappen.

Minder water betekent minder oogst

Boeren zijn afhankelijk van regen, grondwater, rivieren, vijvers of irrigatiesystemen. Als regen te laat komt, te kort valt of uitblijft, kunnen zaden niet goed kiemen. Jonge planten verdrogen. De oogst wordt kleiner of mislukt.

Voor boerengezinnen zonder grote reserves is één slechte oogst al zwaar. Er is minder eten in huis en minder opbrengst om te verkopen. Dat beïnvloedt schoolgeld, medische kosten, zaaigoed voor het volgende seizoen en de zorg voor dieren.

Dorcas werkt aan voedselzekerheid door gezinnen te ondersteunen met voedsel of geld in acute nood, en met zaden, gereedschap, landbouwtraining en inkomen voor langere termijn.

Dieren hebben water nodig om te overleven

Boeren houden dieren voor melk, vlees, mest, transport, verkoop of spaargeld. Bij waterschaarste moeten dieren soms verder lopen naar water. Ze worden zwakker, geven minder melk of sterven. Daarmee verliest een gezin voedsel en inkomen.

Hussen uit Ethiopië kende de gevolgen van droogte en voedselgebrek. Door de aanleg van een vijver kwam er water beschikbaar voor irrigatie. Daardoor kon hij ook in droge tijden groenten en fruit verbouwen.

Water voor landbouw helpt dus niet alleen het land. Het ondersteunt het hele bestaan van een boerengezin.

Wateropslag en irrigatie geven boeren houvast

In gebieden met onregelmatige regen helpt het om water vast te houden wanneer het beschikbaar is. Vijvers, waterputten, leidingen en irrigatie kunnen boeren helpen om gewassen beter door droge periodes heen te krijgen.

Lees hier meer over ons werk rond klimaat.

Waardoor komt waterschaarste?

Waterschaarste heeft verschillende oorzaken. Die oorzaken versterken elkaar geregeld.

Klimaatverandering speelt een grote rol. Droge periodes duren langer, regen valt minder voorspelbaar en hevige buien spoelen weg voordat water de bodem kan aanvullen. Daardoor wordt het moeilijker om genoeg schoon water vast te houden.

Ook conflict kan de toegang tot water beschadigen. In Irak waren watervoorzieningen in het dorp van Bapir verwoest. Droogte maakte de oude putten minder betrouwbaar. Samen met Dorcas werd een nieuwe diepe put geboord, een pijpleiding aangelegd en een elektrische waterpomp geïnstalleerd.

Daarnaast zetten vervuiling, bevolkingsgroei, intensief watergebruik en gebrek aan onderhoud waterbronnen onder druk. In kwetsbare gebieden merken gezinnen en boeren die druk als eerste.

Hoe helpt schoon water gezinnen vooruit?

Schoon water dichtbij huis geeft gezinnen gezondheid, tijd en rust. Kinderen hoeven minder tijd kwijt te zijn aan water halen. Ouders kunnen werken, zorgen of voedsel verbouwen. De kans op ziektes door vervuild water daalt.

Dorcas geeft toegang tot water door zuiveringssystemen en waterpompen te bouwen, pijpleidingen aan te leggen en waterputten te herstellen. Training hoort daarbij. Mensen in de buurt leren hoe zij het watersysteem onderhouden en schoonhouden.

Zo wordt een waterpunt een voorziening van de gemeenschap. Bewoners weten hoe het systeem werkt en hoe ze problemen kunnen aanpakken.

Hoe helpt water boeren vooruit?

Voor boeren betekent toegang tot water meer zekerheid bij het verbouwen van voedsel. Met wateropslag, irrigatie, zaden, gereedschap en landbouwtraining kunnen boeren hun land beter gebruiken. Dat helpt gezinnen om te eten, inkomen te verdienen en plannen te maken voor een volgend seizoen.

Water is daarin een basis. Zonder water staan gezondheid, landbouw en inkomen tegelijk onder druk. Met water krijgen gezinnen en boeren ruimte om te bouwen aan een stabieler bestaan.

Wat doet Dorcas tegen waterschaarste?

Dorcas werkt samen met lokale gemeenschappen aan oplossingen die passen bij hun situatie. Dat gebeurt op verschillende manieren:

• waterpompen bouwen;
• zuiveringssystemen plaatsen;
• pijpleidingen aanleggen;
• waterputten herstellen;
• training geven in onderhoud en schoonmaak;
• regenwater vasthouden voor irrigatie;
• boeren ondersteunen met zaden, gereedschap en landbouwtraining.

Help mee aan toegang tot schoon water

Waterschaarste zet gezinnen en boeren onder druk. Een herstelde waterput, een betrouwbare pomp, een pijpleiding of een vijver voor irrigatie kan veel veranderen.

Met jouw steun krijgen gezinnen toegang tot schoon water. Boeren kunnen hun land bewerken. Kinderen krijgen tijd voor school. Ouders krijgen ruimte om voor hun gezin te zorgen.

Lees meer over onze waterprojecten of steun het werk van Dorcas.

Veelgestelde vragen over waterschaarste

Wat is waterschaarste?

Waterschaarste betekent dat er te weinig schoon, bruikbaar en bereikbaar water is voor mensen, dieren, landbouw en natuur. Het probleem kan komen door droogte, vervuiling, kapotte voorzieningen, ongelijke verdeling of groeiende vraag naar water.

Is waterschaarste hetzelfde als droogte?

Nee. Droogte gaat over weinig regen of sterke verdamping. Waterschaarste gaat ook over toegang, veiligheid, verdeling en beheer van water. Droogte kan wel bijdragen aan waterschaarste.

Wat zijn de gevolgen van waterschaarste voor gezinnen?

Gezinnen kunnen ziek worden door vervuild water. Water halen kost tijd en energie. Kinderen missen school en ouders verliezen tijd om te werken of voedsel te verbouwen. Daardoor komen gezondheid, onderwijs en inkomen onder druk te staan.

Wat zijn de gevolgen van waterschaarste voor boeren?

Boeren hebben water nodig voor gewassen en dieren. Bij gebrek aan water kunnen oogsten mislukken, dieren verzwakken en inkomsten dalen. Dat heeft gevolgen voor het hele gezin en voor de voedselvoorziening in de gemeenschap.

Wat doet Dorcas aan waterschaarste?

Dorcas werkt aan schoon water door waterpompen en zuiveringssystemen te bouwen, pijpleidingen aan te leggen en waterputten te herstellen. Ook traint Dorcas bewoners in onderhoud en schoonmaak van watersystemen, zodat schoon water beschikbaar blijft.