Bijen zorgen voor stabiliteit in het leven van Kavinya (51)

‘Het houden van bijen heeft mijn leven veranderd.’ Aan het woord is de 51-jarige Kavinya uit Kenia. Door een training van Dorcas leerde ze op een verantwoorde en veilige manier te zorgen voor de volken in haar bijenkasten. Dat neemt een grote last van haar schouders: door de opbrengst van honing en was hoeft ze zich geen zorgen meer te maken over het schoolgeld van haar kinderen.

‘Bijenhouden is hard werken, maar het betaalt zich uit. De bijenkorf is een bank in de bomen’, vertelt Kavinya. ‘Als er nu honing wordt verkocht, dan ga ik direct naar de bank om school te betalen. Drie van mijn kinderen zitten op de universiteit, twee op de middelbare school.’

Kavinya was al lange tijd imker, maar hield haar bijen op de manier die in haar omgeving gebruikelijk was. Ze maakte haar bijenkasten van materialen die lokaal voorhanden waren, zoals ijzerdraad en stukjes hout. ‘Ik plaatste ze op takken of andere geschikte plekken om de bijen een plek te geven.’

Gevaarlijk werk

Van oudsher werden de bijenkasten hoog in bomen geplaatst en was het gevaarlijk werk om de honing te oogsten. ‘We hadden verschillende uitdagingen’, vertelt Kavinya. ‘Als je niet de juiste beschermende kleding draagt, kun je worden gestoken. Sommige kasten hingen zo hoog, dat je een ladder nodig had om erbij te komen. Sommige traditionele kasten die we maakten, moesten worden gebroken om de honing eruit te kunnen halen. Dat stoort de bijen.’

Tijdens een training van Dorcas om met modernere technieken bijenvolken te houden, ging er een wereld open voor Kavinya. Zo leerde ze dat de bijenwas, die werd gescheiden van de honing, gebruikt kon worden voor het maken van kaarsen en geneesmiddelen. ‘Eerder gooiden we de was weg. Nu weten we dat dit waarde heeft’, vertelt ze. ‘Ook leerden we welke bloemen en begroeiing belangrijk zijn rondom de bijenkasten en hoe we die moeten onderhouden. Dit hielp bij het verbeteren van de kwaliteit én de productie.’

Samen optrekken

Wat voor Kavinya heel waardevol was, was dat ze niet alleen als individu nieuwe vaardigheden kreeg aangeleerd. Ze voelde ook hoe ze met haar groepsgenoten een steeds hechtere gemeenschap vormde. ‘De voordelen zijn niet enkel voor onszelf, maar de hele gemeenschap profiteert ervan.’ Zo maakt Kavinya nu deel uit van een coöperatie, waardoor de honing centraal wordt ingezameld en via markten wordt verkocht.

Ondanks alle nieuw aangeleerde vaardigheden blijven er uitdagingen. Die komen met name uit de natuur. Rode mieren en honingdassen vormen een bedreiging voor de bijen en de honing. Maar ook het veranderende klimaat is een punt van zorg. ‘Tijdens droge seizoenen verdorren de bloemen en kunnen de bijen onvoldoende nectar of water vinden. Sommige bijen vliegen dan heel ver weg en keren niet terug, met een lege bijenkast tot gevolg.’

Toch overheerst de dankbaarheid in het leven van Kavinya. ‘Het houden van bijen heeft mijn leven veranderd. Ik vertel anderen om niet op te geven’, zegt ze. ‘Als jij goed voor de bijen zorgt, de omgeving schoonhoudt en bomen plant waar ze van houden, zorgen de bijen goed voor jou en je familie.’